حل تشریحی سوالات سؤالات امتحان نهایی درس علوم اجتماعی دوازدهم شهریور 1402 (ریاضی-تجربی) - امتحان نهایی دوازدهم شهریور 1402 (ریاضی)

در عبارت‌های زیر موارد صحیح و غلط را مشخص کنید. (2/5)

الف) «ورزشکار حرفه‌ای شدن»، پیامد غیرارادی ورزش کردن است.

ب) برخی کنش‌ها در حضور دیگران انجام نمی‌شود، اما اجتماعی‌اند.

ج) یکی از جامعه‌شناسان (اگوست کنت)، معتقد است که سهم آیندگان در ساختن جامعه بیشتر از ماست.

د) نشان دادن شیوۀ صحیح استفاده از علوم طبیعی و دانش‌های ابزاری، از فواید علوم انسانی و اجتماعی است.

هـ) لیبرال دموکراسی نوعی نظام سیاسی است که با فرهنگ جدید غرب سازگار است.

جمله‌‌های زیر را با کلمات مناسب کامل کنید. (2/5)

الف) معلم در صورتی می‌تواند به خواستۀ دانش‌آموز پاسخ مناسب بدهد که ............ کنش او را بیابد.

ب) دانشگاه، بانک، نماد‌ها و ارزش‌ها نمونه‌هایی از ............ هستند.

ج) بخش‌هایی از فرهنگ که مربوط به یک قوم، قشر، صنف یا گروه است، ............ نامیده می‌شود.

د) جامعه‌شناسان و انسان‌شناسان دربارۀ ابعاد ............ هویت انسان نظراتی ارائه می‌دهند

هـ) کاهش بیش از حد رشد سالانۀ جمعیت در سال‌های اخیر، تغییر و بازنگری در سیاست ............ را ضروری ساخت.

سؤالات چهارگزینه‌ای: (2)

الف) کدام گزینه صحیح است؟

1- پدیده‌‌های اجتماعی به مرور از انسان‌‌هایی که آن‌ها را به‌وجود آورده‌اند، مستقل می‌شوند.

2- پدیده‌‌های طبیعی را انسان‌ها در ارتباط با یکدیگر به‌وجود می‌‌آورند.

3- ارزش‌‌ها، شیوۀ انجام کنش اجتماعی هستند.

4- هنجار‌ها از جنس هدف و مقصود هستند.

ب) بخشی از فرهنگ که مردم یک جامعه از آن جانبداری می‌کنند، اما در عمل ممکن است آن را نادیده بگیرند.

1- فرهنگ آرمانی

2- فرهنگ واقعی

3- فرهنگ حق

4- فرهنگ عمومی

ج) مثال‌های «جوان بیکاری که کارآفرین شده است» و « فرزند وزیری که کارمند شده است» به‌ترتیب بیانگر کدام نوع تحرک اجتماعی است؟

1- نزولی میان نسلی - صعودی درون نسلی

2- نزولی درون نسلی – صعودی میان نسلی

3- صعودی درون نسلی - نزولی درون نسلی

4- صعودی درون نسلی - نزولی میان نسلی

د) کدام گزینه به مفهوم « اقتدار» اشاره دارد؟

1- قدرت مقبول که مشروعیت دارد.

2- قدرت مقبول که به‌صورت رسمی پذیرفته شده باشد.

3- قدرت مشروع که مقبولیت دارد.

4- قدرت مشروع که به‌صورت رسمی پذیرفته شده باشد.

به سؤالات زیر پاسخ کوتاه بدهید. (3/5)

الف) «مریم در خرید تبلت یا تلفن‌همراه تردید دارد»؛ این جمله نشانگر کدام ویژگی کنش است؟

ب) دو مورد از مصادیق فرهنگ را نام ببرید.

ج) برای پدیدۀ اجتماعی «کنکور سراسری»، یک فرصت و یک محدودیت بنویسید.

د) چه زمانی فاصله فرهنگ واقعی و فرهنگ آرمانی جامعه کاهش می‌‌یابد؟

هـ) انواع از خودبیگانگی فرهنگی را نام ببرید.

و) اقوام مختلف ایرانی که پیش از اسلام هویت‌های قومی متفاوتی داشته‌اند، چگونه هویت فرهنگی واحدی پیدا کردند؟

ز) فارابی جوامعی را که آرمان‌ها و ارزش‌هایشان الهی و عقلانی نباشد، چه می‌نامد؟

در مورد شکل‌های مختلف ارتباط میان جوامع، هر عبارت به کدام‌یک از مصداق‌ها اشاره دارد؟ (یک مورد اضافی است.) (1)

هر عبارت نشانگر تأثیر کدام‌یک از ابعاد هویتی بر یکدیگر است؟ (1)

الف) جهان دنیوی، مانع شکوفایی برخی اخلاقیات می‌شود. (............ بر ............)

ب) خشکی بخش مرکزی فلات ایران، یکی از عوامل مهاجرت مردم از این مناطق شده است. (............ بر ............)

هر عبارت به چه مفهومی اشاره دارد؟ (1)

الف) کنش‌هایی که برخلاف عقاید، ارزش‌ها و هنجار‌های جامعه است. (............)

ب) مجموعه فعالیت‌هایی که برای پذیرش فرهنگ جامعه و انطباق افراد با انتظارات جامعه انجام می‌‌گیرد. (............)

نمودار را کامل کنید. (0/5)

چرا اعضای جامعه نمی‌توانند هر نوع هویت اجتماعی را کسب کنند؟ (1)

هویت فرهنگی جامعه چه رابطه و نسبتی با هویت اجتماعی افراد دارد؟ (1)

مستشرقان درباره هویت فرهنگی جوامع اسلامی چه دیدگاهی دارند؟ (1)

اسلام چگونه به‌عنوان قطب فرهنگی جدید در جهان ظاهر شد؟ (1)

نظام سیاسی چه تأثیری بر نظام فرهنگی دارد؟ توضیح دهید. (1)

راه نجات اقتصاد ایران و احیای هویت آن چیست؟ (1)