حل تشریحی سوالات سؤالات امتحان شبه‌نهایی درس شیمی (1) دهم اردیبهشت 1403 نوبت صبح - امتحان شبه‌نهایی دهم اردیبهشت 1403 (ریاضی)

جمله‌‌های زیر را با انتخاب واژه مناسب کامل کنید. (1/5)

آ) با افزایش ارتفاع از سطح زمین، چگالی هوا (کاهش / افزایش) می‌یابد.

ب) اکسید حاصل از سوختن گوگرد در آب، خاصیت (اسیدی / بازی) دارد.

پ) سالانه میلیون‌ها تُن سدیم کلرید با روش (تقطیر / تبلور) از آب دریا جداسازی و استخراج می‌شود.

ت) اوزون در لایه تروپوسفر از واکنش گاز ($S{O}_2$ / $N{O}_2$) با گاز اکسیژن در حضور نور خورشید تولید می‌شود.

ث) جرم اتمی $S{r}^{2+}$ برابر $87amu$ و شمار نوترون‌های آن 49 است. شمار الکترون‌های این یون (36 / 40) است.

ج) انرژی لایه‌‌های الکترونی پیرامون هسته هر اتم ویژه همان اتم بوده و به (جرم اتمی / عدد اتمی) آن وابسته است.

درستی و نادرستی عبارت‌های زیر را تعیین کنید و شکل درست عبارت‌های نادرست را بنویسید. (2)

آ) منیزیم در آب دریا به شکل $M{g}^{2+}(aq)$ وجود دارد.

ب) دمای شعله آبی رنگ از دمای شعله زرد رنگ، کمتر است.

پ) براساس مدل کوانتومی اتم، الکترون‌ها در هر لایه، آرایش و انرژی معینی دارند و اتم از پایداری نسبی برخوردار است.

ت) در دما و فشار یکسان، حجم یک مول از گاز‌های $CO$ و $NO$ با هم متفاوت است.

ث) پلاستیک‌های سبز، پلیمرهایی هستند که برخلاف سوخت‌های سبز در ساختار آن‌ها اکسیژن وجود ندارد.

به پرسش‌های زیر پاسخ دهید. (1/5)

آ) انرژی کدام زیرلایه ($5p$ یا $4d$) بیشتر است؟

ب) از کدام رادیوایزوتوپ در تصویربرداری غده تیروئید استفاده می‌شود؟

پ) فلز لیتیم و همه ترکیب‌های آن در شعله به چه رنگی در می‌‌آید؟

ت) برای نگهداری نمونه‌های بیولوژیکی از چه گازی استفاده می‌شود؟

ث) از دو محلول روبه‌رو، کدام محلول رقیق‌تر است؟ چرا؟

یکی از مهم‌ترین یون‌ها در مایع‌های بدن، یون پتاسیم $(K^{+})$ است. وجود این یون برای تنظیم و عملکرد مناسب دستگاه عصبی بسیار ضروری است. اگر میزان این یون در هر یک کیلوگرم پلاسمای خون یک فرد بالغ برابر $5\times {10}^{-3}$ مول باشد، میزان یون پتاسیم در پلاسمای خون این فرد بالغ را برحسب $ppm$ حساب کنید. $(1molK=39g)$ (1)

شکل زیر بُرشی از اتم عنصر $X$ را نشان می‌دهد. با توجه به آن به پرسش‌ها پاسخ دهید. (1/5)

آ) آرایش الکترونی فشرده اتم $X$ را بنویسید.

ب) عدد اتمی عنصر $X$ را مشخص کنید.

پ) موقعیت این عنصر را در جدول دوره‌ای تعیین کنید.

ت) در این عنصر چند الکترون با عدد کوانتومی $l=1$ وجود دارد؟

عنصر منیزیم دارای ایزوتوپ‌های متعددی می‌باشد. (1/5)

آ) شکل روبه‌رو سه ایزوتوپ منیزیم را در نمونه‌های طبیعی نشان می‌دهد. بدون محاسبه توضیح دهید جرم اتمی میانگین منیزیم به کدام عدد زیر نزدیک‌تر است؟

$25/4-24/9-24/3$

ب) دو ایزوتوپ ${}_{12}^{24}Mg$ و ${}_{12}^{25}Mg$ در کدام مورد یا موارد زیر با هم شباهت دارند؟

آرایش الکترونی - چگالی - واکنش با اکسیژن هوا

پ) یکی دیگر از ایزوتوپ‌های منیزیم ${}_{12}^{33}Mg$ است. با بیان علت مشخص کنید این ایزوتوپ پایدار است یا ناپایدار؟

شکل زیر دو نمونه از گاز نئون را در دما و فشار ثابت نشان می‌دهد. با توجه به آن، به پرسش‌ها پاسخ دهید. (1)

آ) دلیل تفاوت حجم این دو نمونه گاز چیست؟

ب) اگر هر ذره موجود در سیلندر $A$ هم‌ارز 0/05 مول باشد، حساب کنید چند اتم نئون در این سیلندر وجود دارد؟

به پرسش‌های زیر پاسخ دهید. (1)

آ) کدام ساختار لوویس برای مولکول $S{O}_3$، نادرست است؟ چرا؟

ب) با استفاده از جدول دوره‌ای عنصر‌ها، جرم مولی $S{O}_3$ را برحسب $g.mo{l}^{-1}$ به‌دست آورید.

به پرسش‌های زیر پاسخ دهید. (1)

آ) طیف نشری خطی یک نمونه مجهول، طول موج‌های $510nm$، 483، 481، 421، 361، 347، 326 را نشان می‌دهد. با توجه به طیف نشری خطی عنصر‌های داده شده در زیر، پیش‌بینی کنید در این نمونه چه فلزهایی وجود دارد؟

ب) در جدول زیر نام یا فرمول شیمیایی برخی از ترکیب‌ها اشتباه نوشته شده است. موارد نادرست را پیدا کنید و نام یا فرمول شیمیایی درست آن‌ها را در پاسخ‌نامه بنویسید.

با توجه به واکنش‌های داده شده به پرسش‌ها پاسخ دهید. (1/25)

$(1)AgN{O}_3(aq)+NaCl(aq)\to AgCl(s)+NaN{O}_3(aq)$

$(2)2H_2(g)+O_2(g)\stackrel{Pt(s)}{\to }2H_{2}O(l)$

$(3)2C_8{H}_{18}(l)+\cdots (a)\cdots O_2(g)\to \cdots (b)\cdots C{O}_2(g)+18H_{2}O(g)$

آ) از واکنش (۱) برای شناسایی کدام کاتیون ($N{a}^{+}$ یا $A{g}^{+}$) استفاده می‌شود؟

ب) نماد $\stackrel{Pt(s)}{\to }$ در واکنش (2) بیانگر چیست؟

پ) ضرایب $(a)$ و $(b)$ را در واکنش (3) تعیین کنید.

ت) واکنش (3) کدام نوع سوختن (ناقص یا کامل) را نشان می‌دهد؟

عنصر‌های $A$ و $B$ در دوره سوم جدول دوره‌ای عنصر‌ها قرار دارند. اگر در ترکیب یونی $A_n{B}_m$ نسبت شمار کاتیون‌ها به شمار آنیون‌ها 3 به 1 باشد: (1/25)

آ) در واکنش بین اتم‌های $A$ و $B$ چند الکترون مبادله شده است؟

ب) عنصر $B$ چند الکترون ظرفیتی دارد؟

پ) آرایش الکترونی یون $A$ همانند آرایش الکترونی کدام گاز نجیب (${}_{10}Ne$ یا ${}_{18}Ar$) است؟ چرا؟

ت) در اتم $A$ چند زیرلایه به‌طور کامل از الکترون پُر شده است؟

واکنش زیر یک روش صنعتی و مهم در تولید گاز هیدروژن است. (1/75)

$2C{H}_4(g)+O_2(g)\to 2CO(g)+4H_2(g)$

آ) اگر 896 لیتر گاز متان وارد واکنش شود، حساب کنید چند مول فراورده‌‌های گازی در $STP$ تولید می‌شود؟

ب) برای تولید 500 مول گاز هیدروژن، چند کیلوگرم گاز اکسیژن نیاز دارد؟ $(1mol{O}_2=32g)$

نمودار زیر مربوط به تغییر دمای یک گلخانه در یک روز زمستانی است. (1)

آ) کدام منحنی مربوط به درون گلخانه است؟ چرا؟

ب) نام یا فرمول شیمیایی یک گاز گلخانه‌ای را بنویسید.

نمونه‌ای از هوای مایع با دمای $-200{}^{\circ }C$ تهیه شده است. با توجه به جدول که نقطه جوش برخی اجزای سازنده هوای مایع را نشان می‌دهد به پرسش‌ها پاسخ دهید. (1/25)

 آ) اگر هوای مایع تقطیر شود، نخستین گازی که از آن جدا می‌شود، کدام است؟

ب) کدام گاز در دمای $-200{}^{\circ }C$ به مایع تبدیل نمی‌شود؟

پ) چرا تهیه گاز اکسیژن صددرصد خالص در این فرایند دشوار است؟

ت) نقطه جوش گاز آرگون را برحسب کلوین به‌دست آورید.

دانش‌آموزی پس از قرار دادن بشر روی ترازو، جرم آن را روی صفر تنظیم کرده و سپس با افزودن مقدار معینی سدیم کلرید و آب، محلولی تهیه می‌‌کند. با توجه به شکل‌های زیر به پرسش‌ها پاسخ دهید. (1/5)

آ) جرم حل‌شونده و حلال را تعیین کنید.

ب) درصد جرمی محلول سدیم کلرید را محاسبه کنید.

پ) برای تهیه 200 گرم از این محلول به چند گرم حل‌شونده و چند گرم حلال نیاز است؟