حل تشریحی سوالات سؤالات امتحان شبه‌نهایی درس شیمی (1) دهم اردیبهشت 1403 نوبت عصر - امتحان شبه‌نهایی دهم اردیبهشت 1403 (ریاضی)

جمله‌‌های زیر را با انتخاب واژه مناسب از درون کادر، کامل کنید. (برخی واژه‌‌ها اضافی هستند.) (1/75)

 - افزودن مقدار بسیار کم و مناسب یون ......(آ)...... به آب آشامیدنی، سبب حفظ سلامت دندان‌ها می‌شود.

- در پدیده مهبانگ، تشکیل سحابی با ......(ب)...... دمای گاز‌های هیدروژن و هلیم تولید شده، همراه است.

- تغییرات نامنظم ......(پ)...... در هواکره دلیلی بر لایه‌ای بودن آن است.

- برای شناسایی یون کلسیم در آب آشامیدنی، می‌توان از یون ......(ت)...... استفاده کرد.

- برای خنک کردن قطعات الکترونیکی دستگاه تصویربرداری $MRI$ از گاز ......(ث)...... استفاده می‌‌شود.

- در محلول آبی ضدیخ، حالت ......(ج)...... در سرتاسر آن مایع یکسان و ترکیب ......(چ)...... مانند رنگ، غلظت و... در سرتاسر آن یکنواخت است.

درستی یا نادرستی عبارت‌های زیر را تعیین کنید و شکل درست عبارت‌های نادرست را بنویسید. (1/75)

آ) گاز اکسیژن واکنش‌پذیری کمتری نسبت به گاز اوزون دارد.

ب) برای ذوب کردن یخ جاده‌ها از نمک سدیم سولفات استفاده می‌شود.

پ) رفتار شیمیایی هر اتم به شمار الکترون‌های ظرفیت آن بستگی دارد.

ت) به واکنش آرام مواد با اکسیژن که با تولید انرژی همراه است، واکنش اکسایش می‌گویند.

ث) طول موج رنگ شعله ترکیب‌های مس بیشتر از طول موج رنگ شعله ترکیب‌های سدیم است.

برای اتم مس ${(}_{29}Cu)$ به پرسش‌های زیر پاسخ دهید. (2)

آ) آرایش الکترونی فشرده اتم مس را بنویسید.

ب) شمار الکترون‌های ظرفیت آن را تعیین کنید.

پ) مس به کدام دسته ($s$ یا $p$ یا $d$) از عنصر‌های جدول دوره‌ای عنصرها تعلق دارد؟

ت) آیا آرایش الکترونی ایزوتوپ‌های مس یکسان است؟ چرا؟

ث) دارای دو ایزوتوپ طبیعی ${}^{63}Cu$ و ${}^{65}Cu$ است. اگر جرم اتمی میانگین مس برابر $63/55amu$ باشد، بدون محاسبه مشخص کنید فراوانی کدام ایزوتوپ مس (سبک یا سنگین) بیشتر است؟ چرا؟

بر روی ظرف حاوی محلول شست‌وشوی دهان عبارت «محلول استریل سدیم کلرید 0/9 درصد» نوشته شده است. برای تهیه 200 گرم از این محلول: (1)

آ) چند گرم حل‌شونده نیاز است؟

ب) جرم حلال (آب) را حساب کنید.

در رابطه با طیف نشری خطی به پرسش‌های زیر پاسخ دهید. (1)

آ) در اتم هیدروژن، الکترون در کدام لایه (اول یا چهارم) در حالت برانگیخته قرار می‌گیرد؟

ب) در ناحیه مرئی طیف نشری خطی اتم‌های هیدروژن، بازگشت الکترون‌ها از لایه‌‌های بالاتر به کدام لایه (دوم یا سوم) انجام می‌گیرد؟

پ) شکل روبه‌رو، طیف نشری خطی یک نمونه مجهول را نشان می‌دهد. با توجه به طیف نشری خطی عنصر‌های داده شده، مشخص کنید در نمونه مجهول چه فلزهایی وجود دارد؟

با توجه به گونه‌‌های روبه‌رو، به پرسش‌ها پاسخ دهید. (1/75)

${}_2^{4}X,{}_1^{5}Y,{}_3^6{M}^{+},{}_{9}D$

آ) شمار الکترون‌ها و نوترون‌ها را در ${}_3^6{M}^{+}$ به‌دست آورید.

ب) کدام گونه می‌تواند رادیوایزوتوپ باشد؟ چرا؟

پ) اتم کدام عنصر (${}_{11}A$ یا ${}_{17}X$) می‌تواند کاتیونی با بار الکتریکی همانند یون ${}_3^6{M}^{+}$ تشکیل دهد؟ چرا؟

ت) فرمول شیمیایی ترکیب یونی حاصل از واکنش $M$ با $D$ را بنویسید.

با توجه به ساختار‌های لوویس داده شده، به پرسش‌ها پاسخ دهید. (1)

آ) کدام ساختار نادرست است؟ ساختار صحیح مورد نادرست را در پاسخ‌نامه بنویسید.

ب) شمار جفت الکترون‌های پیوندی و ناپیوندی را برای مولکول $\text{H}-\text{C}\equiv \text{N}:$ تعیین کنید.

جدول زیر نقطه جوش گاز‌های شرکت‌کننده در فرایند هابر را برای تولید آمونیاک نشان می‌دهد. (1)

 آ) اگر مخلوط واکنش تا دمای $-40{}^{\circ }C$ سرد شود، کدام گاز به‌صورت مایع جدا می‌شود؟ چرا؟

ب) نقطه جوش گاز هیدروژن را برحسب کلوین حساب کنید.

به پرسش‌های مطرح شده پاسخ دهید. (1/75)

آ) نام یا فرمول شیمیایی دو ترکیب زیر را بنویسید.

$(a)$ کربن تترا کلرید

$(b)$ $Mg{(OH)}_2$

ب) کدام ترکیب شیمیایی ($CaO$ یا $S{O}_2$) برای کنترل میزان اسیدی بودن آب دریاچه‌‌ها به‌کار می‌رود؟

پ) از انحلال هر واحد آمونیوم کربنات $({(N{H}_4)}_{2}C{O}_3)$ در آب چند کاتیون و چند آنیون تولید می‌شود؟

ت) شکل روبه‌رو یک نمونه گاز را درون سیلندری با پیستونی متحرک در دو دمای گوناگون نشان می‌دهد چرا با افزایش دما، حجم گاز افزایش یافته است؟

هر یک از شکل‌های زیر بُرشی از اتم یک عنصر را نشان می‌دهد. با توجه به آن: (1/75)

آ) کدام اتم تمایلی به انجام واکنش و ترکیب شدن ندارد؟ چرا؟

ب) موقعیت عنصر (2) را در جدول دوره‌ای تعیین کنید.

پ) در اتم (3) چند زیرلایه به‌طور کامل از الکترون پر شده است؟ توضیح دهید.

ت) اتم (3) چند الکترون با عدد کوانتومی $l=2$ دارد؟

با توجه به واکنش‌های داده شده، به پرسش‌ها پاسخ دهید. (1/5)

$(1)2H_{2}S(g)+\cdots (a)\cdots O_2(g)\to \cdots (b)\cdots S{O}_2(g)+2H_{2}O(g)$

$(2)Si{O}_2(s)+2C(s)\stackrel{3000{}^{\circ }C}{\to }Si\cdots (c)\cdots +2CO(g)$

$(3)C_2{H}_{5}OH(l)+3O_2(g)\to 2C{O}_2(g)+3H_{2}O(g)$

آ) در واکنش (1) ضرایب $(a)$ و $(b)$ را تعیین کنید.

ب) نماد $\stackrel{3000{}^{\circ }C}{\to }$ در واکنش (2) بیانگر چیست؟

پ) در واکنش (2) سلیسیم به حالت مذاب تشکیل می‌شود. نماد مناسب آن را به‌جای $(c)$ بنویسید.

ت) واکنش (3) کدام نوع سوختن (ناقص یا کامل) را نشان می‌دهد؟ چرا؟

فسفر تری‌کلرید در تهیه حشره‌کش‌‌ها کاربرد فراوانی دارد. این ترکیب مطابق معادله شیمیایی زیر تهیه می‌شود. (1/5)

$P_4(s)+6C{l}_2(g)\to 4PC{l}_3(l)$

آ) از واکنش 112 لیتر گاز کلر در شرایط استاندارد، چند گرم $PC{l}_3$ به‌دست می‌‌آید؟ $(1molPC{l}_3=137/32g)$

ب) این حجم از گاز کلر، چند مولکول $C{l}_2$ دارد؟

در جدول زیر مقدار کربن دی‌اکسید وارد شده به هواکره برحسب برق مصرفی نشان داده شده است. با توجه به آن: (1/25)

 آ) در بین منابع داده شده، کدام‌یک ردپای کربن دی‌اکسید کمتری دارد؟

ب) فرض کنید متوسط مصرف ماهانه برق خانگی شما 50 کیلووات ساعت باشد، حساب کنید برای این میزان برق مقدار $C{O}_2$ تولید شده از سوزاندن گاز طبیعی در یک ماه چند کیلوگرم است؟

پ) استفاده از اتانول $(C_2{H}_{5}OH)$ به‌جای سوخت فسیلی، چه اثری بر میزان $C{O}_2$ ورودی به هواکره دارد؟

ت) در سده اخیر، افزایش مقدار گاز $C{O}_2$ در هواکره چه تأثیری بر میانگین جهانی دمای سطح زمین گذاشته است؟

$FeC{l}_3$ از ترکیب‌های مورد استفاده در صنایع مختلف از جمله تصفیه آب و فاضلاب است. برای تهیه محلولی از آن با غلظت مشخص، 7/5 میلی‌گرم از این ماده در 500 گرم آب حل شده است. (1)

آ) نام این ترکیب را بنویسید.

ب) غلظت محلول حاصل را برحسب $ppm$ حساب کنید.