حل تشریحی سوالات سؤالات امتحان نهایی درس سلامت و بهداشت دوازدهم شهریور 1401 (کلیه رشته‌ها) - امتحان نهایی شهریور 1401

درستی یا نادرستی هر یک از عبارت‌های زیر را بدون ذکر دلیل مشخص کنید. (2)

الف) سازگاری فرد با خودش و دیگران، یکی از نشانه‌های سلامت روانی است.

ب) کربوهیدرات‌ها نقش مهمی در عملکرد اندام‌های درونی مانند قلب، سیستم عصبی و ماهیچه‌ها دارند.

ج) از عوامل مکانیکی ایجاد فساد مواد غذایی، می‌توان به تخریب بافت ماده غذایی اشاره کرد.

د) یکی از عوارض جدی بیماری‌هایی که از طریق دستگاه تناسلی منتقل می‌شود، مرده‌زایی می‌باشد.

هـ) در پدیکلوزیس عامل بیماری از طریق عطسه یا سرفه عفونی منتقل می‌شود.

و) آستیگماتیسم نوعی عیب انکساری چشم است که تنها بر دید نزدیک تأثیر می‌گذارد.

ز) یکی از نشانه‌های بلوغ همسران، صحبت با یکدیگر در مورد فرزندآوری است.

ح) افراد سرسخت و تاب‌آور در برابر فشار روانی بیشتر مستعد بیماری هستند.

در هر یک از عبارت‌های زیر، جای خالی را با کلمات مناسب کامل کنید. (2)

الف) در بین عوامل مؤثر بر سلامت، ............ با سهم 50 درصد بیشترین تأثیر را بر سلامت افراد دارد.

ب) پرمصرف‌ترین ماده غذایی که در تمام فعل و انفعالات بدن نقش دارد، ............ است.

ج) برای داشتن تغذیه سالم، در انتخاب و مصرف مواد غذایی به سه اصل ............، تعادل و تناسب توجه می‌شود.

د) یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن که برخی به‌عنوان قاتل خاموش از آن یاد می‌کنند، ............ می‌باشد.

هـ) بیش از نیمی از بیماری‌ها و مرگ‌های کودکان خردسال در اثر میکروب‌هایی ایجاد می‌شوند که از طریق دستگاه ............ منتقل می‌شوند.

و) سوزاک که از عوامل نسبتاً شایع ناباروری است، در صورت عدم درمان، منجر به بیماری ............ می‌شود.

ز) خانم‌ها سه ماه قبل از حاملگی باید روزانه غذاهای سرشار از ............ مصرف کنند و در صورت داشتن کم‌خونی باید آن را درمان کنند.

ح) از عوامل زمینه‌ساز افسردگی در دوره نوجوانی می‌توان به کمبود ویتامین‌های ............ اشاره کرد.

از بین کلمات داخل پرانتز، گزینۀ مناسب را انتخاب کنید. (1)

الف) بها دادن به خود از نوع خودمراقبتی (جسمی - روانی، عاطفی) است.

ب) زمانی پخت غذا کامل است که تمام قسمت‌های آن حداقل (70 - 60) درجه سانتی‌گراد حرارت دیده باشد.

ج) بیشترین علل مرگ و میر در ایران مربوط به بیماری‌های (واگیر - غیرواگیر) است.

د) احتمال مزمن شدن بیماری در مبتلایان به هپاتیت نوع (B - C) بیشتر است.

در پرسش‌های چهارگزینه‌ای زیر، گزینه مناسب را انتخاب کنید. (0/75)

الف) کدام‌یک از موارد زیر مربوط به رعایت بهداشت فردی در فرایند تولید غذا نیست؟

1) گذاشتن پوشش بر روی زخم دست

2) نداشتن زیورآلات

3) پیشگیری از ورود گرد و غبار در غذا

4) پوشاندن موی سر

ب) تأثیر کدام‌یک از موارد زیر بر دیواره رگ‌ها با بقیه متفاوت است؟

1) تری گلیسرید

2) اسیدهای چرب اشباع

3) $\mathrm{LDL}$

4) $\mathrm{HDL}$

ج) کدام مورد از شایع‌ترین اختلالات روانی - رفتاری در دوره نوجوانی نمی‌باشد؟

1) فشارخون بالا

2) افسردگی

3) استرس

4) خشم

اصطلاحات زیر را تعریف کنید. (1)

الف) کوشینگ

ب) ایسکمی قلب

ج) عزت نفس

جدول زیر در رابطه با مواد مغذی است. هریک از موارد ستون «الف» با یکی از موارد ستون «ب» ارتباط منطقی بیشتری دارد. آن‌ها را پیدا کنید. (0/75)

در رابطه با کنترل وزن و تناسب اندام، به پرسش‌های زیر پاسخ دهید. (1)

الف) کدام الگوی چاقی خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی - عروقی را بیشتر افزایش می‌دهد؟

ب) دو مورد از عوارض چاقی در دستگاه تنفسی را بنویسید.

ج) یک روش نامناسب برای کاهش وزن را نام ببرید.

عبارت «آگاه باشید تنها یاد خدا آرامش‌بخش دل‌هاست» اشاره به کدام بعد سلامت انسان دارد؟ (0/25)

برای هر یک از موارد زیر یک دلیل علمی بنویسید. (0/5)

الف) تشخیص زود هنگام سرطان اهمیت زیادی دارد.

ب) در بیماری ایدز، بعضی بدخیمی‌ها و سرطان در فرد بروز پیدا می‌کند.

جدول زیر در رابطه با انواع مواد اعتیادآور است. برای هر یک از موارد الف، ب و ج، یک مثال را انتخاب کنید. (0/75)

در رابطه با بیماری‌های واگیردار، به این پرسش‌ها پاسخ دهید. (0/75)

الف) کدام بیماریی است که از طریق خون و ترشحات بدن منتقل می‌شود و به‌صورت زردی بروز می‌کند؟

ب) در آلودگی به شپش سر، عامل بیماری در کدام نواحی بدن زندگی می‌کند؟ (دو مورد)

در رابطه با بهداشت فردی، به پرسش‌های زیر پاسخ دهید. (1)

الف) تنها راه قطعی تشخیص کم‌شنوایی چیست؟

ب) از اثرات اشعه UVA نور خورشید بر روی پوست دو مورد را بنویسید.

ج) چه هنگامی در پوسیدگی دندان دردهای شدید شبانه و مداوم به وجود می‌آید؟

در رابطه با بهداشت روان، به پرسش‌های زیر پاسخ دهید. (1/5)

الف) از علایم بدنی اضطراب دو مورد را نام ببرید.

ب) برای مقابله با فشارهای روانی و اضطراب دو مثال از اصل برون‌ریزی را بنویسید.

ج) از توصیه‌های خودمراقبتی برای حفظ سلامت روان دو نمونه از سبک زندگی سالم را نام ببرید.

در رابطه با مصرف دخانیات و الکل، به پرسش‌های زیر پاسخ دهید. (2)

الف) آرسنیک موجود در سیگار پس از دو هفته در کدام اندام‌های بدن جایگزین می‌شود؟ (دو مورد)

ب) منظور از دودِ دست دوم چیست؟

ج) از آثار بلندمدت مصرف مشروبات الکلی دو نمونه را بنویسید.

د) از مهم‌ترین عواملی که نوجوانان و جوانان را به سوی مصرف دخانی سوق می‌دهد، دو مورد را بنویسید؟

در رابطه با اعتیاد به مواد مخدر، به پرسش‌های زیر پاسخ دهید. (1/25)

الف) انواع جنبه‌های وابستگی به مواد مخدر را بنویسید.

ب) از عوامل عمده بازدارنده و محافظت کننده در روآوردن به مصرف مواد مخدر دو مورد نام ببرید.

ج) یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر در شروع مصرف مواد مخدر را بنویسید.

در رابطه با پیشگیری از اختلالات اسکلتی - عضلانی، به پرسش‌های زیر پاسخ دهید. (1/25)

الف) در اکثر اوقات صدماتی که در ناحیه کمر رخ می‌دهد به چه دلیلی است؟

ب) در انتخاب دوچرخه مناسبِ هر فرد رعایت چه نکته‌ای توصیه می‌شود؟

ج) تعداد مهره‌ها در کدام فقرات نسبت به سایر بخش‌ها بیشتر است؟

در رابطه با پیشگیری از حوادث خانگی، به پرسش‌های زیر پاسخ دهید. (2)

الف) در سطح 3 پیشگیری از حوادث خانگی، توجه به چه مواردی ضروری است؟

ب) در آتش‌سوزی ناشی از برق بهترین روش خاموش کردن، استفاده از چه ماده‌ای است؟

ج) چرا در شرایط استرس و هیجان احتمال وقوع حادثه افزایش می‌یابد؟

د) استفاده از کف‌پوش‌های لرزه‌گیر در حمام چه کاربردی دارد؟

هـ) مهم‌ترین علت مرگ ناشی از آتش‌سوزی چیست؟

در شکل زیر کدام وضعیت بدنی درست می‌باشد؟ شماره آن را بنویسید. (0/25)