حل تشریحی سوالات علوم (مرکزی) - امتحان هماهنگ کشوری خرداد 1401

گزینه صحیح را انتخاب کنید. (1)

1- با توجه به تصویر مقابل، قدیمی‌ترین لایه کدام است؟ (لایه‌ها از حالت افقی خارج نشده‌اند.)

الف) $A$ $\square$

ب) $B$ $\square$

ج) $C$ $\square$

د) $D$ $\square$

2- شباهت جانداران موجود در کدام سطح رده‌بندی به یکدیگر بیشتر است؟

الف) جنس $\square$

ب) شاخه $\square$

ج) رده $\square$

د) گونه $\square$

3- تصویر مقابل مربوط به گیاه سیب‌زمینی است، این گیاه جزو کدام گروه گیاهان است؟

الف) گل‌دار $\square$

ب) مخروط‌دار $\square$

ج) سرخس $\square$

د) خزه $\square$

4- جانوری با بیش از ده جفت پا به کدام گروه تعلق دارد؟

الف) نرم‌تنان $\square$

ب) عنکبوتیان $\square$

ج) سخت‌پوستان $\square$

د) هزارپایان $\square$

جای خالی را با استفاده از کلمات داده شده داخل پرانتز کامل کنید. (1)

الف) در ترکیب سولفوریک اسید، عنصرهای هیدروژن و اکسیژن به همراه عنصر ............ وجود دارد. (گوگرد - نیتروژن)

ب) برای بالا کشیدن جسم از روی سطح شیب‌دار، نیروی محرک ............ نسبت به نیروی مقاوم لازم است. (کمتر - بیشتر)

پ) مقدار فشار درون مایع موجود در یک ظرف به ............ مایع بستگی دارد. (عمق - مساحت سطح)

ت) با جابه‌جایی سنگ‌های دو طرف شکستگی نسبت به هم ............ به‌وجود می‌آید. (گسل - درزه)

زیر غلط علمی هر جمله خط بکشید و کلمه صحیح جایگزین آن را داخل پرانتز بنویسید. (فعل جمله تغییر نکند.) (1)

الف) در جانداران یوکاریوت (هو هسته‌ای)، پوششی اطراف ماده وراثتی وجود ندارد و هسته‌ای تشکیل نمی‌شود. (............)

ب) کمربند سیارکی بین مریخ و زمین قرار دارد و منشاء بسیاری از شهاب‌سنگ‌ها می‌باشد. (............)

کلمه‌های داده شده در ستون (ب) را در جلو عبارت مرتبط آن در ستون (الف) بنویسید. (یک کلمه اضافه است.) (0/5)

درست یا نادرست بودن جملات زیر را مشخص کنید. (1)

1- محلول کات‌کبود در آب مانند محلول نمک خوراکی رسانای جریان الکتریکی است. (............)

2- در محیط‌های دریایی نسبت به خشکی شرایط تشکیل فسیل مناسب‌تر است. (............)

3- رشته کوه زاگرس بر اثر دور شدن ورقه عربستان از ورقه ایران تشکیل شده است. (............)

4- خارتنان گروهی از جانوران هستند که برخی از آن‌ها در خشکی زندگی می‌کنند. (............)

اگر مخلوطی از دو هیدروکربن $C_{12}{H}_{26}$ و $C_5{H}_{12}$ داشته باشیم: (0/5)

الف) در برج تقطیر کدام‌یک در برش بالاتری جدا خواهد شد؟

ب) کدام‌یک از آن‌ها سخت‌تر  از ظرف خود خارج خواهد شد؟

خودروهای مسابقه‌ای باید سبک و با موتوری طراحی شوند که قوی باشد، براساس قانون دوم علت را با کلمات پیشنهادی توضیح دهید. (نیرو - جرم - شتاب - رابطه مستقیم - رابطه عکس) (0/5)

در تصویر مقابل دو شخص یکی پیاده و دیگری سوار بر دوچرخه، هم‌زمان با هم از یک نقطه شروع به حرکت کرده و هر دو با هم به نقطه پایان می‌رسند، با توجه به آنچه در کتاب علوم خوانده‌اید توضیح دهید چرا سرعت متوسط این دو نفر با هم برابر است؟ (0/5)

با توجه به مفهوم فشار توضیح دهید:

الف) چرا امدادگر برای حرکت روی سطح یک دریاچه از نردبان استفاده کرده است؟ (0/5)

ب) برای رسیدن آب به طبقات بالاتر وجود پمپ آب لازم است علت را توضیح دهید. (0/5)

الف) نام ماشین مقابل چیست؟ (0/25)

ب) صرف‌نظر از اصطکاک و وزن قرقره و نخ، مزیت مکانیکی ماشین مقابل 2 است. برای بالا بردن وزنه 800 نیوتنی توسط این ماشین، به چه نیروی محرکی احتیاج است؟ (فرمول و محاسبات فراموش نشود.) (0/5)

در الاکلنگ مقابل، وزن پدر 800 نیوتن و وزن پسر 400 نیوتن می‌باشد؛

الف) این پدر و پسر برای حفظ تعادل از کدام مبحث کتاب درسی شما استفاده می‌کنند؟ عنوان آن را بنویسید. (0/25)

ب) با محاسبات نشان دهید، که محل قرار گرفتن پدر و پسر به درستی انتخاب نشده است. (0/5)

برای هر یک از اجرام شناخته شده در منظومه شمسی که در زیر آمده، یک مثال بنویسید. (1)

ستاره:

سیاره داخلی:

سیاره خارجی:

قمر طبیعی:

الف) عامل بیماری ایدز و کرونا به کدام گروه از موجودات مربوط است؟ (0/25)

ب) هر کدام از تصاویر مقابل به کدام گروه از جانداران (باکتری - آغازیان- قارچ - ویروس) تعلق دارد؟ (0/5)

این گیاه از اولین گیاهان آونددار و دارای ساقه زیرزمینی می‌باشد، پشت برگ‌های آن برآمدگی‌های نارنجی و قهوه‌ای رنگی به‌وجود می‌‌آید که مجموعه‌ای از هاگدان‌هاست و وظیفه تولید هاگ را برعهده دارند که با رشد آن‌ها گیاه جدید به‌وجود می‌‌آید: (1)

الف) این متن به کدام گروه از گیاهان اشاره دارد؟

ب) تولیدمثل در این گیاه به چه روشی است؟

پ) چرا در استان مرکزی این گیاه به‌صورت خودرو رشد نمی‌کند؟

تصویر مقابل به اسفنج تعلق دارد: (0/75)

الف) ورود و خروج آب از کدام سوراخ‌ها انجام می‌شود، روی تصویر محل ورود و خروج آب را مشخص نمایید.

ب) وجود کدام یاخته سبب شده تا اسفنج‌‌ها دستگاهی در بدن خود نداشته باشند.

درباره کرم‌ها بنویسید: (0/5)

الف) ساده‌ترین گروه کرم هاست

ب) مثالی از کرم حلقوی که با کرم خاکی در یک گروه قرار می‌‌گیرد.

الف) برای پرنده مقابل دو دلیل بنویسید که به‌علت داشتن آن ویژگی‌ها توانایی پرواز پیدا کرده است. (0/5)

ب)  نمودار مفهومی مقابل را تکمیل کنید. (0/5)

در هرم ماده و انرژی مقابل:

الف) در پایین‌ترین‌ تراز آن چه گروهی از موجودات قرار می‌گیرد؟ (0/25)

ب) اعداد نشان داده شده در این هرم نشان‌دهنده چه مطلبی می‌‌باشد؟ (0/5)

زنجیره غذایی زیر را با قراردادن نام 3 جاندار از بین جانداران داخل پرانتز در جای مناسب خود کامل کنید. (قورباغه - ملخ - مار - عقاب) (0/75)