حل تشریحی سوالات سؤالات امتحان نهایی درس جامعهشناسی (3) دوازدهم شهریور 1403 - امتحان نهایی شهریور 1403
منوی آزمون (درس ها)
سوالات سؤالات امتحان نهایی درس جامعهشناسی (3) دوازدهم شهریور 1403
16 سوالجملههای صحیح و غلط را مشخص کنید. (1)
الف) با یکسانانگاری جامعه و طبیعت، انسانها میتوانند جوامع و تاریخهای گوناگونی پدید آورند.
ب) ساختارهای اجتماعی هر چقدر هم جاافتاده و با سابقه باشند، با کنشهای افراد پدید میآیند و برقرار میمانند.
پ) ماکس وبر تفهم را نه روشی مستقل برای علوم انسانی، بلکه مقدمه و پیشنیازی برای روش علمی میانگاشت.
ت) سیاست وجه عینی و محسوسِ قدرت و جنبۀ الزامآورِ آن است.
گزینههای مناسب را از میان عبارتهای داخل پرانتز انتخاب کنید. (2)
الف) هر یک از عبارتهای دادهشده به کدام یک از پیامدهای نادیده گرفتن کنش (رکود ارادهها / سقوط ارزشها) اشاره دارد؟
1- فاجعۀ انسانی هیروشیما و ناکازاکی (............)
2- تعبیر ماکس وبر از قفس آهنین (............)
ب) کنش درس خواندن در هر عبارت زیر چه نوع معنایی (ذهنی / فرهنگی) دارد؟
1- والدین دانشآموزان به پیشرفت تحصیلی فرزندانشان اهمیت میدهند. (............)
2- دانشآموزی که به دنبال کشف حقیقت و افزایش معلومات خود است. (............)
پ) در هر یک از مدلهای زیر هویت از منظر چه گروههایی (گروههای اجتماعی مختلف / دولت - ملّت) تعریف میشود؟
1- مدل همانندسازی (............)
2- مدل تکثرگرایی (............)
ت) برای شناخت هر یک از پدیدههای زیر از کدام عقل (عقل انتقادی / عقل ابزاری) استفاده میشود؟
1- عوامل مهاجرت در جمعیتشناسی (............)
2- مناسبات و ارتباطات انسانی (............)
پاسخ صحیح را مشخص کنید. (2/5)
الف) کدام گزینه دربارۀ دانش علمی صحیح نیست؟
1) آسیبهای دانش عمومی را شناسایی میکند.
2) دربارۀ آن کمتر میاندیشیم و بیشتر از آن استفاده میکنیم.
3) دانش عمومی را غنیتر میکند.
4) با تأمل و اندیشه در دانش عمومی به دست میآید.
ب) هر یک از رشتههای علمیِ «جامعهشناسی، روانشناسی، شیمی، اقتصاد» به ترتیب، دقیقاً جزو کدام دسته از علوم هستند؟
1) علوم انسانی - علوم اجتماعی - علوم طبیعی - علوم انسانی
2) علوم انسانی - علوم اجتماعی - علوم اجتماعی - علوم طبیعی
3) علوم اجتماعی - علوم طبیعی - علوم انسانی - علوم طبیعی
4) علوم اجتماعی - علوم انسانی - علوم طبیعی - علوم اجتماعی
پ) در دورۀ پسامدرن از سیاستِ ............ انتقاد شد و به جای آن بر ............ توجه و تأکید شد و ............ نامطلوب پنداشته شد.
1) هویت ملّی - هویتهای خرد، محلّی و فردی - سیاست هویت
2) همانندسازی - هویت ملّی - تکثرگرایی
3) همانندسازی - هویتهای خرد، محلّی و فردی - هویت ملّی
4) هویت - هویت ملّی - هویتهای خرد، محلّی و فردی
ت) با توجه به جملههای دادهشده، هر جمله به ترتیب مربوط به کدامیک از مدینههای فارابی است؟
با انحراف نظری از مدینۀ فاضله شکل گرفته است. - از علوم عقلی بیبهرهاند. - با انحراف عملی از مدینۀ فاضله شکل گرفته است.
1) مدینۀ ضالّه - مدینۀ جاهله - مدینۀ فاسقه
2) مدینۀ فاسقه - مدینۀ جاهله - مدینۀ ضالّه
3) مدینۀ ضالّه - مدینۀ فاسقه - مدینۀ تغلّب
4) مدینل جاهله - مدینۀ فاسقه - مدینۀ ضالّه
ث) کدام گزینه دربارۀ جامعهشناسی انتقادی صحیح است؟
1) به جدایی دانش و ارزش باور دارد. - به ساختارهای اجتماعی هم توجه دارد.
2) در مقابل جامعهشناسی تفسیری است. - به کنشهای انسانی توجه ندارد.
3) علم را به معنای حسّی و تجربی محدود نمیکند. - عدالت را صرفاً به نقد و نفی سلطه و سرکوب محدود میداند.
4) رویکرد محافظهکارانه نیست. - به کشف حقیقت و فضیلت باور دارد.
هر یک از عبارتهای سمت راست به کدامیک از مفاهیم سمت چپ اشاره دارد؟ (یک مورد از مفاهیم، اضافی است) (1)
عبارتها | مفاهیم |
|---|---|
الف) وجود رابطه بین رکود اقتصادی و میزان بیکاری | 1- همراهی همدلانه |
ب) روش مناسب فهم و درک مسائل نوجوانان و جوانان از دید خودشان | 2- قومنگاری |
پ) مطالعۀ همۀ ابعاد یک بیمارستان روانی بهعنوان یک نهاد اجتماعی | 3- همتغییری |
ت) پیوند میان افراد و گروههای انسانی در سازمان | 4- انسجام اجتماعی |
5- مطالعۀ موردی |
جاهای خالی را با کلمههای مناسب پر کنید. (2)
الف) نظمهای پنهان و شگفتانگیز در زندگی انسانها، با هنرِ ............ کشف میشود.
ب) نظریهپردازان کنش اجتماعی، از میان ویژگیهای کنش، اراده و ارزش را مهم میدانند، ولی آنها را برخاسته از ............ میبینند.
پ) جامعهشناسان انتقادی، دستشستن از آرمان ............ را در عرصۀ سیاست و قدرت، مرگ سیاست و بنبست زندگی انسان معرفی میکنند.
ت) الگویی که وحدت و کثرت هویتها را به رسمیت میشناسد، الگوی ............ نام دارد.
جدول زیر را درباره رویکردهای جامعهشناسی کامل کنید. (1)
رویکرد تبیینی | رویکرد انتقادی | |
|---|---|---|
روش | الف) ............ | تفسیری، انتقادی و تجویزی |
هدف | پیشبینی و کنترل پدیدهها | ب) ............ |
رویکرد عدالت اجتماعی در مدل زیر نمایش داده شده است.
موارد الف و ب را در مدل تکمیل کنید. (0/5)
به سؤالات زیر پاسخ کوتاه دهید. (2)
الف) وجود نظریات مختلف در تحلیل مسئلۀ خودکشی پس از انقلاب صنعتی، نشانۀ چیست؟
ب) در کدام نوع از قدرت، پیرویکننده در مواردی متوجه تبعیت خود نیست؟
پ) اسلام مسلمانان را به آموختن چه علمی تشویق کرده است؟
ت) آرمان فقه اسلامی در نحوۀ برخورد با مسلمانان و همۀ کسانی که به دنبال زندگی صلحآمیزند، چیست؟
اگر میان طبّ سنتی و پزشکی مدرن در درمان یک بیماری نظیر کرونا، تعارضی پدید آید، اعضای جهان اجتماعی، برای رفع تعارض، چه راهحلهایی دارند؟ (1)
از فواید مشابه علوم طبیعی و علوم اجتماعی دو مورد بیان کنید. (1)
تلقّی جوامع گذشته و جوامع امروزی را از قلمرو سیاست با هم مقایسه کنید. (1)
چرا جامعهشناسان انتقادی نادیده گرفتنِ ساختارها را از سوی جامعهشناسان تفسیری درست نمیدانند؟ (1)
چرا یک جریان برآمده از درون رویکرد تفسیری، برخلاف رویکرد انتقادی، راه رهایی انسان از سلطه را بیرون از علوم اجتماعی جستوجو میکند؟ (1)
به سؤالات زیر دربارۀ تفکر اجتماعی ابنخلدون پاسخ دهید. (1)
الف) عامل شکلگیری جوامع از نظر ابنخلدون چیست؟
ب) رویکرد ابنخلدون در مقایسه با رویکرد انتقادی فارابی چیست؟
مشروطه بودن حکومت از نظر میرزای نائینی به چه معناست؟ (1)
دو مورد از کارکردهای علوم اجتماعی را برای جهان اسلام بنویسید. (1)