حل تشریحی سوالات سؤالات امتحان نهایی درس جغرافیا (3) دوازدهم خرداد 1402 - امتحان نهایی دوازدهم خرداد 1402 (انسانی)

درست یا نادرست بودن جملات زیر را با علامت (ص) یا (غ) مشخص کنید. (1)

الف) معماری و طراحی شهر، بازتاب فرهنگ و هویت شهروندان است.

ب) یکی از دلایل انحراف و پیچ و خم راه‌ها، جلوگیری از ایجاد ترافیک در برخی نقاط است.

پ) پوسته زمین یکپارچه نیست و در زیر آن، ماده تشکیل‌دهنده به حالت نیمه جامد و خمیر مانند است.

ت) پرهیز از مصرف آب‌های سطحی و زیرزمینی از راهکارهای مدیریت خشکسالی است.

متن زیر دارای دو مفهوم نادرست است. با توجه به تصویر، آن‌ها را اصلاح کنید و سپس در پاسخ‌برگ بنویسید. (0/5)

«عوامل طبیعی سبب شده است این سکونتگاه در مکان خاصی شکل بگیرد و در طول زمان وضعیت آن نسبت به پدیده‌های پیرامون تغییر کند، به همین دلیل هسته اولیه سکونتگاه سبب ادامه حیات یا گسترش و یا حتی نابودی سکونتگاه می‌شود.»

جاهای خالی را با عبارت مناسب کامل کنید. (1)

الف) امروزه هدف اصلی مدیران و برنامه‌ریزان شهری، تحقق ............ است.

ب) بیش از چهار هزار سال قبل، انسان‌ها برای حمل بار از ............ استفاده می‌کردند.

پ) خشکسالی، یک دوره ............ است که طی آن یک منطقه با کمبود غیر منتظره بارش و ذخیره آبی مواجه می‌شود.

ت) در روش‌های سازه‌ای، قبل از وقوع سیل، شدت جریان براساس روش‌های ............ محاسبه می‌شود.

در جملات زیر عبارت صحیح را از داخل پرانتز (کمانک) انتخاب کنید. (1)

الف) در سرانه، نسبت مساحت هر کاربری به (جمعیت - وسعت) محاسبه می‌شود.

ب) به‌طور کلی هر چه حجم محموله بیشتر باشد، هزینه حمل آن (کمتر - بیشتر) می‌شود.

پ) شدیدترین تنش زمین‌لرزه در (مرکز سطحی - نقطه کانونی) آن روی می‌دهد.

ت) در ایران مسئولیت مدیریت بحران به عهده سازمان مدیریت بحران و وابسته به وزارت (مسکن و شهرسازی -کشور) است.

گزینه مناسب را انتخاب کنید. (1)

الف) کدام گزینه با توجه به نیازهای حال و آینده، با ویژگی‌های عمده برنامه آمایش سرزمین مطابقت بیشتری دارد؟

1) توسعه گردشگری

2) احداث مراکز درمانی

3) ساخت مسکن

4) استخراج معادن

ب) به تصویر مقابل توجه کنید، از مکان جغرافیایی «الف تا ب» به‌ترتیب چند گره و چند مسیر وجود دارد؟

1) 3 و 4

2) 3 و 3

3) 2 و 3

4) 4 و 3

پ) همه موارد از عوامل مؤثر در وقوع زمین‌لرزه هستند، به‌جز ............

1) حرکت همرفتی مواد داخل گوشته

2) کاهش مقاومت سنگ‌های پوسته زمین

3) شکسته شدن سنگ‌ها در امتداد گسل‌ها

4) افزایش دما از سطح زمین به سمت عمق

ت) کدام گزینه به‌ترتیب با قسمت‌های «الف و ب» مطابقت بیشتری دارد؟

1) انتشار - انتشار

2) انعکاس - انتشار

3) انتشار - انعکاس

4) انعکاس - انعکاس

عبارت‌های «ستون ۱» مربوط به انواع شیوه‌های حمل‌ونقل است. آن‌ها را به جمله‌های مناسب در «ستون ۲» وصل کنید. (در ستون ۲، دو مورد اضافه است.) (0/75)

به سؤالات زیر پاسخ کوتاه دهید. (3)

الف) دو مورد از دلایل اهمیت اجتماعی حمل‌ونقل را بنویسید.

ب)کدام اقدامات با توجه به ترویج فرهنگ دوچرخه‌سواری و گسترش آن ضرورت دارد؟

پ از سامانه موقعیت‌یاب جهانی، در چه اموری استفاده می‌شود؟ (دو مورد)

ت) از عوامل طبیعی مؤثر در شکسته شدن سدها، دو مورد را بنویسید.

ث) نقش رودخانه‌ها را در شکل‌گیری «فراوان‌ترین نوع لغزش دامنه‌ای» بنویسید.

ج) مهم‌ترین پیامدهای خشکسالی را بنویسید. (دو مورد)

با توجه به متن زیر به سؤالات پاسخ دهید. (0/5)

«جغرافیدانان در رتبه‌بندی سکونتگاه‌ها برحسب اهمیت، به میزان جمعیت و عملکرد آن‌ها توجه می‌کنند. در این رتبه‌بندی، پایتخت‌ها در رأس و سکونتگاه‌های بسیار کم‌جمعیت در قاعده هرم قرار می‌گیرند.»

الف) در این سلسله مراتب بیشترین تنوع عملکرد مربوط به کدام سکونتگاه است؟

ب) در چه صورتی مرتبه یک سکونتگاه در هرم سلسه مراتب به سمت رأس ارتقا پیدا می‌کند؟

چرا جهان شهرها حوزه نفوذ بسیار وسیعی در سطح جهان دارند؟ (0/5)

هدف از طراحی برنامه توسعه روستایی را بنویسید. (0/5)

چگونه در سامانه اطلاعات جغرافیایی پس از جمع‌آوری اطلاعات، قابلیت بازیابی و مشاهده هر لایه از اطلاعات وجود دارد؟ (0/5)  

مهم‌ترین مشکلات حمل‌ونقل شهری به ویژه در شهرهای بزرگ را بنویسید. (چهار مورد) (1)

برای عبارت زیر دلیل مناسبی را بنویسید. (0/75)

«سرمایه‌گذاری در زمینه توسعه حمل‌ونقل، به ویژه حمل‌ونقل آبی و ریلی می‌تواند موجب پیشرفت اقتصاد و گسترش تجارت کشور ما با سایر کشورها شود.»

شهر الف روی نصف‌النهار ۲۵ درجه طول شرقی قرار دارد و شهر ب روی نصف‌النهار ۵۵ درجه طول شرقی واقع شده است. (0/75)

الف) اختلاف ساعت این دو شهر چقدر است؟

ب) اگر ساعت در شهر الف ۹ صبح باشد، در شهر ب ساعت چند است؟

چرا موقع اذان مغرب در شهر مشهد از شهر تهران جلوتر است؟ (0/75)

علت وقوع زمین‌لرزه‌های مکرر در غرب آمریکای جنوبی را بنویسید. (0/75)

در چه زمانی سیل‌ها خسارت‌بار هستند؟ (0/75)

با دقت به نقشه پراکندگی زمین‌لغزش‌های اصلی در ایران توجه کنید و به سؤالات زیر پاسخ دهید. (1)

الف) علت تراکم نقاط تیره رنگ در بخش‌های شمالی ایران را بنویسید. (سه مورد)

ب) مهم‌ترین دلیل کاهش اصطکاک بین توده لغزشی و زیر بنا را تعیین کنید.

چرا در زمان وقوع زلزله، بناهای روستایی بیشتر از ساختمان‌های شهری آسیب می‌بینند؟ (0/5)

ادامه جمله زیر را به درستی کامل کنید. (1)

«اگر در زمان وقوع زمین‌لرزه در حال رانندگی هستیم، باید ............»

چرا در مدیریت پیش از وقوع سیل از روش‌های آبخیزداری استفاده می‌شود؟ (1)

چگونه می‌توان شبکه زهکشی سطح توده لغزشی را ساماندهی کرد؟ (0/75)

چگونه در سازمان فضایی ایران، داده‌های رقومی به «تصاویر ماهواره‌ای» تبدیل می‌شوند؟ (0/75)