حل تشریحی سوالات علوم (نوبت عصر) - امتحان هماهنگ کشوری خرداد 1403
سوالات علوم (نوبت عصر)
20 سوالدرستی یا نادرستی عبارتهای زیر را مشخص کنید: (1)
الف) کرم خاکی ساختمان بدنی پیچیدهتری نسبت به کرم کدو دارد.
درست نادرست
ب) جلبکهای سبز بهدلیل داشتن کلروپلاست در گروه گیاهان قرار میگیرند.
درست نادرست
ج) ویروس کرونا در خارج از بدن انسان ساختار بلوری دارد.
درست نادرست
د) توانایی تنیدن تار در عنکبوت موجب کاهش مصرف سموم حشرهکش میشود.
درست نادرست
عنصر مناسب را انتخاب و مقابل عبارتهای علمی زیر بنویسید. (دو مورد اضافه است.) (1)
فلوئور - نیتروژن - کلسیم - آلومینیم - سدیم – منیزیم
الف) کمبود آن در بدن موجب اختلال در رشد استخوانها میشود.
ب) با آب به سرعت واکنش میدهد و تولید شعله میکند.
ج) معمولاً به خمیردندان اضافه میشود تا از پوسیدگی دندان جلوگیری کند.
د) در هواکره به مقدار فراوان وجود دارد و ماده اولیه تولید آمونیاک است.
گزینه مناسب را انتخاب کنید: (0/5)
آ) کلید شناسایی، راهنمایی برای گروهبندی و شناسایی جانداران است. شکل زیر بخشی از کلید شناسایی کدام دسته از جانداران زیر است؟
الف) اسفنج، عروس دریایی، توتیا
ب) حلزون، زالو، هشتپا
ج) ستاره دریایی، آسکاریس، سکه شنی
د) ملخ، رطیل، عقرب
ب) برچسب نام یک نمونه میکروسکوپی گم شده است. این نمونه تکیاختهای دارای هسته مشخص است و توانایی غذاسازی ندارد.
الف) نمونه نوعی قارچ است.
ب) در تولید گیاهان مقاوم به آفت کاربرد دارد.
ج) شناختهشدهترین گروه آغازیان است.
د) پوستههایی از جنس سیلیس دارد.
پویا در قسمت شرح کارِ گزارش کارِ آزمایشگاهِ خود دو اشتباه علمی دارد. اشتباهات را پیدا و سپس اصلاح کنید: (1)
موضوع: مقایسه واکنشپذیری فلزات
مواد و وسایل لازم: بشر، محلول آهن سولفات، تیغه مسی، تیغه منیزیم
شرح کار: درون دو بشر به حجم مساوی محلول آهن سولفات ریختیم. سپس تیغۀ مسی را در بشر شماره 1 و تیغۀ منیزیم را در بشر شماره 2 قرار دادیم. بشر شماره 1 بهسرعت تغییر رنگ داد. این مشاهده نشان میدهد واکنشپذیری مس بیشتر از منیزیم است.
شکلها نمایشی از دو هیدروکربن است: (1/5)
الف) هر اتم کربن چند پیوند اشتراکی میدهد؟
ب) در کدام ماده مشارکت الکترونی گستردهتری در اتم کربن مشاهده میشود.
ج) فرمول مولکولی هر دو ترکیب را بنویسید.
د) از سوزاندن این دو ماده یک ترکیب مضر برای محیط زیست تولید میشود. این ترکیب چه مشکلاتی در هواکره ایجاد میکند؟ (دو مورد)
تصویر نمایی از یک مدار الکتریکی را نشان میدهد. با قرار دادن میلههای کربنی در مایع درون کاسه لامپ روشن یا خاموش می شود. (1)
الف) اگر مایع درون کاسه آب شکر غلیظ باشد پیشبینی شما درباره روشنایی لامپ چیست؟
ب) اگر مایع درون کاسه محلول کاتکبود باشد لامپ روشن میشود یا خاموش؟
ج) هدف از انجام این آزمایش چیست؟
شکل زیر حرکت یک خودرو را نشان میدهد، با توجه به شکل: (1)
الف) عقربه تندیسنج خودرو ............ را نشان میدهد. (تندی لحظهای - تندی متوسط)
ب) نوع حرکت خودرو را چه مینامند؟
ج) در مسیر تا سرعت متوسط خودرو چند متر بر ثانیه است؟
با توجه به آن چه در مورد نیروها آموختهاید متخصصان و مهندسان برای افزایش ایمنی در هر یک از موارد زیر چه راهکاری اندیشیدهاند؟ (1)
الف) جلوگیری از سرخوردن صخرهنوردان:
ب) افزایش ایمنی حرکت بالابرها:
براساس نظریه زمینساخت ورقهای سنگکره زمین از تعدادی ورقههای مجزا تشکیل شده است که نسبت به هم حرکت میکنند؛ با توجه به این نظریه، در شکل زیر: (1)
چند نوع حرکت ورقهها قابل مشاهده است؟
سن سنگهای کدام قسمت از همه بیشتر است؟ ( یا )
کدام پدیده زمینشناسی در دو منطقه و رخ میدهد؟
حمید و فرهاد بر روی معادن کشورمان مطالعه میکنند. در بخشی از یک کتاب نوشته "کرمان دارای معادن زغالسنگ فراوان است". حمید میگوید: این منطقه در گذشته جنگلی بوده است، اما فرهاد میگوید کرمان کویری پهناور بوده است. (1)
الف) شما با نظر کدامیک موافقید؟
ب) آب و هوای منطقه کرمان در گذشته چگونه بوده است؟
ج) اولین مرحلهای که زمینشناسان برای تشخیص محلهای مستعد وجود معادن انجام میدهند چیست؟
الف) علی بادکنکی را از کف استخر رها میکند. با توجه به شکل علت تغییر شکل بادکنک در مسیر حرکت را توضیح دهید. (0/5)
ب) نوشیدن آب درون لیوان با کمک نی در کنار خلیجفارس راحتتر از قلۀ دماوند است. چرا؟ (0/5)
شکل مقابل طرحی از آزمایشی را نشان میدهد که دو گروه از مدرسه فارابی در آزمایشگاه انجام دادهاند. (1)
گروه یک در گزارش کار خود نوشتند: فشار آب در هر دو ظرف یکسان است.
گروه دو در گزارش کار خود نوشتند: فشار آب در ظرف سمت چپ بیشتر است.
الف) شما با نظر کدام گروه موافقید؟
ب) دلیل انتخاب خود را بنویسید.
در این تصویرها دو آقای چوپان را میبینید که در حال حمل دستمال حاوی خوراکی خود میباشند. با توجه به این تصویرها به پرسشها پاسخ دهید: (1)
الف) کدام چوپان دستمالی را که حاوی خوراکی است راحتتر حمل کند؟
ب) با استفاده از مفهوم گشتاور طرح سادهای رسم و پاسخ خود را توضیح دهید؟
عبارتهای زیر شما را برای شناخت یکی از واژههای علم نجوم راهنمایی میکند آن واژه را در مقابل هر عبارت بنویسید: (1)
الف) ما کرههای عظیمی از گازهای داغ هستیم که پیوسته در حال تغییریم. خورشید تنها نماینده ما در منظومه شماست.
ب) من تحتتأثیر نیروی گرانش با تندی متوسط یک کیلومتر بر ثانیه به دور زمین میچرخم.
ج) تعداد ما خیلی زیاد است. بیشتر سنگی هستیم و در فاصله دو سیاره از منظومه شمسی در حال گردش هستیم.
د) ما از سازههای دست انسان هستیم و کاربردهای مختلفی داریم. تعیین موقعیت و مسیریابی یکی از مأموریتهای ماست.
کشور عزیزمان از تنوع زیستی بالایی برخوردار است که به همت دانشمندان ایرانی از این مواهب طبیعی در صنایع مختلف استفاده میشود به یک نمونه از این گیاهان در کتاب درسی اشاره شده است. از این گیاه نوعی دارو برای بیماران قلبی بهدست میآید.
این گیاه برگهای پهن دارد و تعداد گلبرگهای آن مضرب 5 است. (1)
الف) نام این گیاه چیست؟
ب) این گیاه تکلپهای است یا دولپهای؟
ج) شما هم یک کاربرد دیگر برای گیاهان بنویسید.
د) چرا این گیاه در گروه نهاندانگان طبقهبندی میشود؟
گروهی از دانشآموزان کاغذ آغشته به کبالت کلرید را روی سطح زیرین و بالایی برگ شمعدانی میچسبانند. (1)
الف) هدف از این آزمایش چیست؟
ب) روزنه محل خروج بخار آب از گیاه است. این فرایند چه نقش مهمی در زندگی گیاهان دارد؟
حسین برای انجام یک پژوهش، ناحیه شکمی یک ملخ را با وازلین پوشاند. (1)
به نظر شما بعد از چند دقیقه چه اتفاقی برای ملخ میافتد؟ ............ چرا؟
حسین نمیداند ملخ در کدام گروه از بندپایان قرار دارد! با نوشتن یک ویژگی حسین را راهنمایی کنید.
هر جانوری دارای ویژگیهای خاصی است در هر یک از موارد زیر کدام ساختار بدنی جاندار را برای داشتن ویژگی مطرح شده توانمند میکند؟ (1)
الف) ماهی قزلآلا شناگر ماهری است.
ب) قورباغه بالغ میتواند در خشکی زندگی کند.
فعالیتهای انسانی مهمترین خطر برای کاهش تنوع زیستی است. در یک جنگل جمعیت برخی جانوران مهرهدار به طرز چشمگیری کاهش یافته است. جلوی نام هر جانور اثر این کاهش جمعیت را بنویسید. (1)
الف) مار:
ب) کفتار:
ج) گرگ:
د) سنجاب:
این نمودار رابطه بین جمعیت روباه و سنجاب ایرانی را در یک بومسازگان نشان میدهد؛ (1)
الف) کدام نمودار مربوط به جمعیت سنجاب ایرانی است؟
ب) درباره نمودار یک عبارت صحیح علمی بنویسید.
ج) مار دو سر(کورمار) نیز مانند روباه از سنجاب ایرانی تغذیه میکند؛ برای کاهش رقابت بین روباه و مار دو سر، یک راه پیشنهاد کنید.