حل تشریحی سوالات سؤالات امتحان شبه‌نهایی درس زیست‌شناسی (1) دهم اردیبهشت 1403 نوبت صبح - امتحان شبه‌نهایی دهم اردیبهشت 1403 (تجربی)

درستی یا نادرستی عبارات زیر را بدون ذکر دلیل مشخص کنید. (2/5)

الف) پایین‌ترین سطحی که در آن عوامل زنده و غیر زنده محیطی بر هم اثر می‌گذارند، قبل از زیست‌بوم قرار دارد.

ب) غشای پایه، یاخته‌هایی برای اتصال بافت پوششی به بافت پیوندی دارد.

ج) قسمت اعظم بخش کیسه‌ای شکل لوله گوارش برخلاف اندام لنفی متصل به روده کور در قسمت چپ بدن قرار دارد.

د) تمام حبابک‌ها در انتهای نایژک‌های مبادله‌ای قرار دارند.

هـ) رشته‌‌های پیوندی متصل به دریچه سمت راست قلب از رشته‌‌های پیوندی متصل به دریچه سمت چپ قلب بیشتر است.

و) حجم خونی که در هر انقباض بطنی از هر دو بطن خارج می‌شود حجم ضربه‌ای نامیده می‌شود.

ز) بافت پوششی پیراشامه در تماس مستقیم با مایعی است که به محافظت قلب کمک می‌‌کند.

ح) یاخته‌‌های دیواره گردیزه (نفرون) مواد مفید را از مواد تراوش شده می‌گیرند و به سمت داخل گردیزه رها می‌کنند.

ط) در برش عرضی ساقه گیاه مقابل، دستجات آوندی به‌صورت پراکنده مشاهده می‌شوند.

ی) عدسک‌ها محل مبادله هوا در پیراپوست ساقه‌‌های مسن هستند.

جا‌های خالی را با کلمات مناسب پر کنید. (2/5)

الف) عامل انعقادی فیبرینوژن در اندامک سلولی به نام ............ ساخته می‌شود.

ب) در مالتوز برخلاف ساکارز قند شش کربنه ............ وجود ندارد.

ج) در انتهای لوله گوارش بخش ............ برخلاف کولون ساختار بندبند ندارد.

د) حجم باقی‌مانده تنها در محاسبه ............ به‌کار می‌‌رود.

هـ) در شکل روبه‌رو خون فلش شماره (1) به حفره‌ای از قلب وارد می‌شود که انقباض آن ............ ثانیه طول می‌کشد.

و) در بدن تنظیم میزان ............، به ترشح هورمون اریتروپویتین از یاخته‌های کبد و کلیه بستگی دارد.

ز) لنف از طریق دو رگ بزرگ لنفی بنام مجرای لنفی به سیاهرگ‌های ............ چپ و راست می‌ریزد.

ح) در پارامسی آبی که در نتیجه ............ وارد می‌شود به همراه مواد دفعی توسط واکوئول انقباضی دفع می‌شود.

ط) نوعی ترکیب ............ در گیاهان برای ساخت داروهای مسکن استفاده می‌شود.

ی) کلاهک ریشه ترکیب ............ ترشح می‌‌کند که سبب لزج شدن سطح آن و نفوذ آسان ریشه به خاک می‌شود.

کلمه مناسب را از داخل پرانتز انتخاب کنید. (1/5)

الف) بافت پیوندی متراکم دارای تعداد یاخته‌های (کمتر - بیشتر) از بافت پیوندی سست می‌باشد.

ب) با افزایش ترشح سکرتین، میزان قلیایی شدن دوازدهه (کمتر - بیشتر) می‌شود.

ج) دی‌اکسیدکربن بیشتر به‌صورت (یون بیکربنات - ترکیب با هموگلوبین) در خون حمل می‌شود.

د) اگر pH خون (کاهش - افزایش) یابد کلیه‌ها یون‌های هیدروژن را ترشح می‌کنند.

هـ) شکل (1 - 2) نشان‌دهنده بافتی است که با خوردن گلابی زیر دندان احساس می‌شود.

و) در ساقه چوبی شده درختان، کامبیوم آوندساز (برخلاف - همانند) کامبیوم چوب‌پنبه‌ساز جزء پوست نیست.

به سؤالات زیر پاسخ کوتاه دهید. (2/5)

الف) در فناوری‌های نوین با استفاده از چه روشی می‌توان باعث ایجاد صفت جدید در جانداران شد؟

ب) روش درمانی خاصی که در آن پزشکان اطلاعات دنای (DNA) فرد را بررسی می‌‌کنند، چه نام دارد؟

ج) محل آبگیری، کدام قسمت از معده نشخوارکنندگان است؟

د) تعداد سیاهرگ ورودی به اندام تولیدکننده صفرا بیشتر است یا تعداد سیاهرگ خروجی از آن؟

هـ) شبکه عصبی روده‌ای در دیواره لوله گوارش انسان، از کدام بخش شروع می‌شود؟

و) گوارش پروتئین از کدام بخش دستگاه گوارشِ انسان آغاز می‌شود؟

ز) با مسطح شدن میان‌بند (دیافراگم) هوا از ظرف شماره چند عبور می‌کند؟

ح) در هنگام شروع ثبت موج T دریچه‌ای که باعث ایجاد صدای واضح و کوتاه در قلب می‌شود، باز است یا بسته؟

ط) سرخرگ‌های تاجی (کرونری) قلب از کدام رگ منشعب شده‌اند؟

ی) جنس تیغه میانی در دیواره سلولی گیاهی چیست؟

با توجه به شکل روبه‌رو به سؤالات زیر پاسخ دهید: (1)

الف) کدام روش عبور مواد از غشا را نشان می‌دهد؟

ب) در این روش، مساحت سطح غشای سلول، افزایش یا کاهش می‌‌یابد؟

ج) این روش برای عبور چه موادی از غشا استفاده می‌شود؟ مثال بیاورید.

با توجه به شکل روبه‌رو به سؤالات زیر پاسخ دهید: (1)

الف) ماده‌ای که لایۀ ژله‌ای حفاظتی را قلیایی می‌کند از سلول‌های کدام بخش ترشح می‌‌شود؟

ب) بخش شمارۀ 5 و سلول‌های شمارۀ 1 را نام‌گذاری نمایید.

ج ) ماده‌ای که پپسینوژن غیرفعال را به پپسین تبدیل می‌‌کند، از کدام‌یک از سلول‌ها ترشح می‌‌شود؟

به سؤالات زیر در رابطه با جذب مواد در روده باریک پاسخ دهید: (0/75)

الف) چین‌های حلقوی روده باریک، حاصل چین‌خوردگی کدام لایه‌های لوله گوارش هستند؟

ب) مولکول‌های حاصل از گوارش لیپیدها، در ابتدا وارد مویرگ لنفی موجود در پرز روده می‌‌شوند یا مویرگ‌های خونی؟

معده ملخ معادل کدام قسمت لوله گوارش در انسان است و نقش آن چیست؟ (0/5)

در ارتباط با گره اول در شبکۀ هادی قلب به سؤالات زیر پاسخ دهید: (0/75)

الف) تار‌های متصل به آن چه حفراتی از قلب را پوشش می‌‌دهد؟

ب) بلافاصله بعد از تحریک این گره، کدام‌یک از امواج نوار قلب ثبت می‌‌شود؟

الف) تصویر روبه‌رو مربوط به کدام دسته از یاخته‌‌های خونی سفید است؟ (0/25)

ب) سلولی که در افزایش هماتوکریت بیشترین نقش را دارد، از کدام نوع یاخته‌‌های بنیادی مغز استخوان منشاء می‌‌گیرد؟ (0/25)

با توجه به تشریح شش و کلیه به سؤالات زیر پاسخ دهید: (1/75)

الف) یک روش تشخیص سطح جلویی و عقبی نای را ذکر کنید.

ب) پس از برش تکه‌ای از شش، نایژه‌‌ها و سیاهرگ‌ها را از چه طریقی تشخیص می‌‌دهند؟

ج) در تشریح کلیه راه تشخیص میزنای چیست؟

د) کدام ساختار در کلیه با بریدن قسمتی از آن به راحتی جدا می‌شود؟

دربارۀ خون و تنوع گردش مواد در جانداران به سؤالات زیر پاسخ دهید: (1)

الف) در دوران جنینی، یاخته‌‌های خونی و گِرده‌ها (پلاکت‌ها)، علاوه بر مغز استخوان، در چه اندام‌های دیگری نیز ساخته می‌شوند؟

ب) نقش ترومبین هنگام انعقاد خون چیست؟

شکل‌های زیر قلب در انواع مهره‌داران را نشان می‌دهند. به سؤالات زیر پاسخ دهید. (0/5)

الف) شکل (1) گردش خون (ساده - مضاعف) را نشان می‌دهد.

ب) شکل (2) در کدام گروه از مهره‌داران دیده می‌شود؟

گزاره ستون اول با ستون دوم ارتباط منطقی دارد. آن‌ها را پیدا کنید. (در ستون دوم دو واژه اضافی است.) (1)

 چرا جهت حرکت خون در مویرگ‌ها و عبور آب در طرفین تیغه‌‌های آبششی در ماهی بر خلاف یکدیگر است؟ (0/5)

دو نمونه لام آزمایشگاهی بدون عنوان با خصوصیات زیر وجود دارد، شما تشخیص دهید. این نمونه‌‌ها کدام سلول کلانشیمی و کدام سلول پارانشیمی است؟ (0/5)

نمونه 1 ............ - نمونه 2 ............

در مورد پوستک به پرسش‌های زیر پاسخ دهید: (0/75)

الف) توسط کدام یاخته‌‌ها ساخته می‌‌شود؟

ب) دو نقش برای آن بنویسید.

گاهی برای ضدعفونی کردن سبزی از نمک استفاده می‌کنند. اگر سبزی به مدت طولانی‌تری در نمک باقی بماند پژمرده می‌‌شود. علت چیست؟ (0/5)